Leegroven van het continent, niet verheffing van zijn bevolking, is het doel van de blanke aanwezigheid in Afrika. Dat ontdekt Joseph Conrad, de latere auteur, als hij eind 19e eeuw als scheepskapitein naar de bovenloop van de Congorivier reist. Kongo, van Christian Perrissin (1964, Frankrijk) en Tom Tirabosco (1966, Itali?) is ge?nspireerd op Conrads reis in 1890. De Kongo is met 4700 kilometer de langste rivier van Afrika, en stroomt vanuit het binnenland in een grote boog door het evenaarswoud naar de Atlantische oceaan. De tocht stroomopwaarts was mogelijk door de uitvinding van de stoomboot. Conrad volgde in de sporen van zijn grote held Stanley, die tien jaar eerder de bron van de Congo had ontdekt en al doende plaatsen langs de rivier naar zichzelf had vernoemd. Stanley werd door de Belgische koning Leopold II ingehuurd om de ?witte vlek? en zijn priv?bezit Congo-Vrijstaat in kaart te brengen, voor handel en kerstening. De landsgrenzen in Afrika werden door de grootmachten nogal willekeurig getrokken op de Koloniale Conferentie van Berlijn in 1884-1885. Kongo was een gebied met honderden groepen, elk vaak met eigen en taal. In Kongo tonen scenarioschrijver Perrisin en tekenaar Tirabosco dat het beschavingsoffensief weinig oog had voor die verschillen. Voor de veroveraars, vaak avonturiers die snel rijk wilden worden, waren de bewoners zwarten die alleen gevoelig waren voor de zweep. Van alles wat fout gaat, of mislukt, krijgen zij de schuld. Of het nu een blanke is die ziek wordt, of een voorraad die in vlammen op gaat, zweepslagen voor zwarten is het antwoord. Ook voor de blanken was het leven in de tropen geen pretje. Velen bezweken aan de hitte of kregen malaria of slaapziekte. Perrissin kijkt naar Congo door de ogen van Conrad. Die is eenzaam; in de ogen van de Belgen is hij een onbetrouwbare Brit of Pool. Elk poging van hem om persoonlijk contact te maken met een neger, stuit op verzet van zijn bazen. Al dan niet uit vrije keuze of gedwongen schikt hij zich naar de koloniale aanpak. Om daar tien jaar later in zijn indrukwekkende roman en aanklacht Heart of Darkness afstand van te nemen. Perrissin is scenarist van onder meer albums over Calamity Jane en de Kaap Hoorn-reeks over Vuurland. Tirabosco is tekenaar bij uitgeverij Futuropolis. In Nederland verscheen van hem De bosduivel. Heart of Darkness is eerder verstript door de Zweeds-Keniaanse Catherine Anyango en David Zane Mairowitz. Anyango gebruikte voor haar zwart/wit-illustraties veel schaduwen en grijsnuances om de unheimische sfeer te bereiken. Bas Heijne was de vertaler voor de Nederlandse uitgave van Atlas in 2011. Tirabosco tekent de moord-en-doodslagreis ook in zwart/wit. Hij gebruikt daarvoor een bijzondere techniek, de monoprint. Hij tekent op een zwartge?nkte glasplaat, en perst daarop tekenpapier. Het resultaat is een unieke afbeelding in spiegelbeeld, met minder scherpe lijnen dan bij een gewone tekening. Op die trage manier werken is arbeidsintensief, maar het levert sfeerrijke tekeningen op. Kongo is een indringend verhaal geworden, gestoken in een bijzondere grafische productie.