Recensies

Veel buitenlandse kwaliteitsstrips halen de Nederlandstalige markt niet omdat uitgevers het niet aandurven ze in vertaling uit te brengen. Een kenmerkend voorbeeld hiervan was aanvankelijk Foligatto, het debuutalbum van de talentvolle Franse tekenaar Nicolas de Cr?cy. Deze visueel indrukwekkende striproman (op scenario van Alexios Tjoyas) won in 1992 de Prijs de Leeuw, een Europese aanmoedigingsprijs die enkele jaren later ten deel zou vallen aan Guido van Driel. Sindsdien was het vergeefs wachten op een Nederlandse vertaling van Foligatto. De carri?retrein van De Cr?cy denderde ondertussen op volle snelheid voort: in (A suivre) publiceerde hij L?on la Came, op scenario van Sylvain Chomet. Van deze strip verschenen inmiddels twee delen. Het tweede (Laid pauvre et malade) werd begin dit jaar in Angoul?me uitgeroepen tot beste album van 1997. Kortom, De Cr?cy kan in Frankrijk niet meer kapot. Vermoedelijk heeft de bekroning in Angoul?me de ogen geopend van de Gentse uitgeverij Geknipt Papier. Zij brengt nu, zes jaar na dato, alsnog Foligatto uit in het Nederlands. Rijkelijk laat dus. Feit is echter wel dat Foligatto niet op de Nederlandstalige stripmarkt had mogen ontbreken. Nicolas de Cr?cy geldt terecht als het grootste talent uit de Franse stripklas. Met zijn schilderwerk slaagt hij er op overtuigende wijze in om de lezer te betrekken in de dramatiek die het scenario van Tjoyas kenmerkt. Foligatto is een modern sprookje dat zich afspeelt in de fictieve stad Eccenihilo, waar het geweld welig tiert. De 'orde- en wetsverantwoordelijke' (de vertaalster bedoelt waarschijnlijk een wetshandhaver) probeert de stedelijke chaos op te lossen door een carnaval te organiseren, waarbij de stedelingen vrij zijn om elkaar de hersens in te slaan. Dit bacchanaal moet de gemoederen sussen. Ter opluistering wordt de castraat Foligatto uitgenodigd om op te treden. Deze beroemde zanger werd geboren in Eccenihilo, maar verliet de stad op jonge leeftijd om wereldwijd furore te maken. Met tegenzin gaat Foligatto in op de uitnodiging, die hem terugbrengt naar de stad van zijn familie, met wie hij nauwelijks nog contact heeft. Het optreden in Eccenihilo is een groot succes, maar de zanger herbeleeft de trauma's van zijn jeugd. Met alle fatale gevolgen van dien. De striproman Foligatto vertelt een indringend verhaal over roem en (familie)tragedie. Het indrukwekkende schilderwerk van De Cr?cy drukt de teksten van Tjoyas enigszins naar de achtergrond, hierbij geholpen door de armoedige vertaling die het lezen ernstig bemoeilijkt. Foligatto moet het dan ook in hoofdzaak van de plaatjes hebben. Dat is niet erg, want De Cr?cy's expressieve schilderstijl is een lust voor het oog. Zijn felle kleuren en karikaturale mensjes refereren heel nadrukkelijk aan Mattotti (Fluister), maar De Cr?cy doorstaat deze vergelijking met glans. Voor een debuut is Foligatto grafisch gezien een uitzonderlijk evenwichtig kunstwerk geworden, met name door de consequente dominantie van de kleuren rood en blauw. Het verhaal is helaas wat minder evenwichtig. Het sprookje rond de castraat Foligatto spreekt zeer tot de verbeelding, maar heeft een lange, omslachtige aanloop. In de eerste veertien pagina's had gerust gesnoeid mogen worden. Dit begin roept ook verwarring op doordat de 'orde- en wetsverantwoordelijke' zich hierin ontpopt als hoofdfiguur, terwijl nadien Foligatto deze rol speelt. Dergelijke oneffenheden laten onverlet dat dit album een sprankelend debuut is.